Mieke Wesdorp is een scholiere van het Buys Ballot College in Goes en is voor acht dagen naar Kenia afgereisd in het kader van Going Global, het internationaliseringsproject van stichting Edukans. Hieronder leest u haar reisverslag. Woensdag 22 februari Thema: Reizen Vroeg opstaan!! De deelnemers moeten al om 07.30 uur op Schiphol zijn. Drie uur later (10.25) gaan ze de lucht in en ’s avonds om 20.25 plaatselijke tijd komen ze aan in de Keniase hoofdstad Nairobi. Donderdag 23 februari Thema: Onderwijs op het platteland De eerste `echte` dag in Kenia! De groep gaat meteen de stad uit voor een trip naar het platteland (`upcountry`). De deelnemers bezoeken een project van OAIC (Organisation of African Instituted Churches), een overkoepelend orgaan van zelfstandige kerken. Deze kerken staan meestal in heel arme wijken van steden of op het platteland. Zo ook in Machakos en omgeving. OAIC heeft daar een non-formele school voor de arme plattelandbewoners. De deelnemers  van het Going Global project bezoeken deze school en doen mee met de dagelijkse bezigheden van de kinderen op deze school: les volgen, spelletjes doen en... schoonmaken!   Vrijdag 24 februari Thema: Beroepsonderwijs Vandaag staat een project in Nairobi op het programma. De groep gaat naar NairoBits, een project waarmee we in Nederland al uitgebreid kennis mee hebben gemaakt. NairoBits biedt jongeren uit de sloppenwijken van Nairobi een kans zich zowel creatief als beroepsmatig te ontwikkelen tot webdesigner. Om hen goede toekomstperspectieven te geven, biedt NairoBits hen een aantal gratis creatieve computeropleidingen aan. Tegelijkertijd worden de jongeren communicatieve vaardigheden en ondernemerschap bijgebracht. Dit project neemt een bijzondere plek in tijdens de reis, omdat de deelnemers persoonlijk aan een student van NairoBits gekoppeld zijn. Zij ontmoeten vandaag dus voor het eerst hun persoonlijke `gids naar Kenia`! Ze zullen `s ochtends samen met deze gids een presentatie maken. De middag staat in het teken van het Go Down Art Centre waar NairoBits gevestigd is. Zaterdag 25 februari Thema: Straatkinderen Vandaag brengt de Going Global groep een bezoek aan Undugu, een grote organisatie die zich richt op onderwijs voor kansarme kinderen uit de sloppenwijken en straatkinderen. Undugu biedt onder andere de `Informal Skills Training` voor jongeren in de leeftijd van 14 tot 20 jaar. Deze jongeren lopen door de week stage bij een professional en krijgen op zaterdag theorielessen over het vak dat ze leren. Daarnaast wordt hen algemene vaardigheden geleerd, zoals het voorkomen van Aids en het omgaan met geld. Going Global maakt een theorieles van de training mee en gaat daarna naar een opvangcentrum voor straatkinderen. Zondag 26 februari Thema: Geloof & cultuur Zondag staat in het teken van geloof en cultuur. De deelnemers wonen `s ochtends een kerkdienst bij, waarna zij met jongeren van de kerk in gesprek gaan. `s Middags staat een ontmoeting met Nederlanders, die werkzaam zijn in Kenia, op het programma. Maandag 27 februari Thema: Onderwijs voor nomaden Vandaag reist de groep nog een keer naar het platteland. Dit keer naar Kajiado, een dorpje in `Masaigebied` op ongeveer drie uur rijden van Nairobi. We gaan dan ook een onderwijsproject bij het nomadenvolk de Masai bezoeken. Omdat nomaden van plaats naar plaats trekken, is een discussie gaande over de beste onderwijsvorm voor deze mensen. We bezoeken een soort ‘kostschool’, een normale school met speciale faciliteiten voor nomadenkinderen. De Going Globallers krijgen deze dag een goed beeld van de traditionele levenswijze van de Masai, niet alleen omdat ze een Masaiproject in Kajiado bezoeken, maar ook… omdat ze in Kitengela blijven overnachten bij een Masai-familie! Dinsdag 28 februari Thema: Peer to peer onderwijs De groep gaat vanmorgen meteen vanaf Kitengela naar de grootste sloppenwijk van Nairobi: Kibera. We brengen een bezoek aan de organisatie KAACR (Kenya Alliance for Advancement of Children’s Rights, spreek uit: kak). KAACR brengt een vooruitstrevend programma voor en door jongeren. In jeugdclubs komen jongeren bij elkaar om over verschillende onderwerpen te praten. De groep bezoekt een Youth Group in Kibera waar jongeren onder andere over HIV/Aids discussiëren. Ook gaan we naar een `child rights club` in een basisschool en maken we een wandeling door de wijk om een goed beeld te krijgen van het leven in een sloppenwijk. Woensdag 1 maart Thema: Onderwijs in de sloppenwijken Going Global gaat deze laatste dag naar Kayole, een voorstadje van Nairobi. De bewoners van Kayole woonden eerst in een sloppenwijk, maar moesten daar weg omdat er huizen gebouwd werden voor rijke mensen. Ze werden daarom door de regering naar een plek buiten de stad verwezen. Die plek is nu Kayole, een stadje met weinig tot geen voorzieningen. De organisatie ESVAK zet zich samen met de gemeenschap in voor goed onderwijs in Kayole. De Going Globallers bezoeken o.a. een non-formele school die veel aandacht geeft aan kinderen die besmet zijn met HIV/Aids en krijgen een rondleiding door de wijk. Ook helpen ze mee met de bouwactiviteiten rond een school. Donderdag 2 maart Thema: Aankomst in Nederland `s Ochtends om 6.00 uur is de groep weer terug op Schiphol! De reis zit erop, de ervaringen zijn opgedaan…   Dagboek • Dag 2, donderdag 23 februari • Dag 3, vrijdag 24 februari • Dag 4, zaterdag 25 februari • Dag 5, zondag 26 februari • Dag 6, maandag 27 februari   Dag 2: donderdag 23 februari 2006 Onderwijs op het platteland, hét steuntje in de rug ‘Waarom denk je dat deze school niet gesteund wordt door de overheid?’ De groep valt stil. ’s Ochtends heel vroeg staan we onder de sterrenhemel, op de bus te wachten. Henrik, één van de leiders, legt onze groep deze vraag voor. Duizenden mensen in sloppenwijken en op het platteland leven onder de armoedegrens. Ze hebben een inkomen van minder dan één euro per dag. Mensen die niet in staat zijn op eigen kracht een beter leven op te bouwen. Maar de overheid erkent de problemen niet. Sterker nog, de overheid erkent het bestaan van deze mensen niet. Met andere woorden: de overheid investeert niet in de toekomst van deze mensen.   Vandaag bezoeken we één van de non-formele scholen van de OAIC. De OAIC (Orgainisation of African Instituted Churches) is een overkoepelend orgaan van kerken. De organisatie stelt als doel het leven van haar vaak kansarme kerkleden te verbeteren. Dit doet zij door non-formele (niet door de overheid gesteunde) scholing op het platteland en in sloppenwijken. Ook voor de kinderen op het platteland en in de sloppenwijken is het nu dus mogelijk om dichtbij naar school te gaan. Dit geeft deze kinderen net dát steuntje in de rug dat nodig is voor een hoopvollere toekomst. Nog veel Keniaanse kinderen wachten hierop... Dag 3: vrijdag 24 februari 2006 Beroepsonderwijs Een droom voor de toekomst ‘Hoe ben je hier gekomen?’ Een grote glunderende glimlach verschijnt op haar gezicht. Ik ben stil en luister naar haar verhaal.   Lilian Were heet ze en ze is 23 jaar. Vandaag zal ze mijn ‘guide’ zijn en laat ze mij haar school, Nairobits, zien. De gespannen verwachtingen die ik van haar had, al die vragen die ik haar wilde stellen... Nu zitten we opgewonden naast elkaar. Ik vraag, zij vertelt. Een poster in de sloppenwijken waar ze woont trok bijna een jaar geleden haar aandacht. Voor kinderen in een sloppenwijk met een afgeronde middelbare schoolopleiding, die geen werk hebben of net de kans om op te klimmen, is er een speciale computeropleiding. Vol trots vertelt ze me dat ze toegelaten werd na het sollicitatiegesprek. Inmiddels is ze bezig met haar laatste cursus. Eerst heeft ze een maand om leren gaan met de computer in het algemeen; daarna drie maanden posters, opdrukken voor t-shirts en andere afbeeldingen leren maken. Nu is ze al een aantal maanden bezig met webdesign. Met fonkelende ogen, maar toch ook wel iets verlegen, vertelt ze dat ze op dit moment een website maakt voor een Nederlands bedrijf. Als ik haar vraag wat ze na haar opleiding wil gaan doen, kijkt ze me aan met een onbeschrijfelijke blik. Hoop, geheimzinnigheid, onzekerheid, vastberadenheid... Dat één blik zoveel kan bevatten... Binnenkort komt er bij Nairobits een plaats vrij voor een extra docent en dat is waar ze van droomt: dat plekje opvullen. Zich inzetten zoals dat ook voor haar is gedaan. Haar toekomst een toekomst laten zijn voor wie óók zo’n kans zou moeten krijgen... Dag 4: zaterdag 25 februari 2006 Straatkinderen Waarom heb ik het niet gezien? Enthousiast, lachend, kletsend word ik ontvangen. Handen, gezichten, ogen. Allemaal op mij gericht. Zo enthousiast als ze zijn! Ze proberen mijn naam uit te spreken en lachen als ik hun namen uit probeer te spreken. Zo staan we daar, lachend, kletsend. Ik voel me vrolijk en opgelaten middenin een groep van zeven jongens. De hele dag is geweldig. Vooral het speciale contact dat ik met Dennis, een zestien-jarige jongen heb, maakt indruk. Zoveel als hij van me wil weten. Zodra ik aan kom lopen wijst hij meteen op de stoel naast zich. Werkelijk, ik wordt helemaal leeg gevraagd! Als we ’s avonds evalueren slaat de twijfel toe. Het zijn, of eigenlijk waren, straatkinderen, lijmsnuivers, hopeloze jongeren met een keiharde jeugd. Een jeugd die wonden in hun hart heeft gemaakt. Ik heb het niet gelezen in hun ogen en dat kan ik niet bevatten. Het macho gedrag dat ze vertoonden komt nu op een heel ander plekje dan het plekje waar het eerst zat. En dat doet pijn. Ik weet dat het goed is zo, dat ze nu een toekomst hebben, maar hoe kan dat met zo’n verleden? En waarom heb ik het niet gezien? Dag 5: zondag 26 februari 2006 Geloof & cultuur Machteloos Machteloos Als je door een sloppenwijk loopt En niks kunt doen Machteloos Als een weeskind je om hulp vraagt En je hem niet kunt helpen Machteloos Als twee hongerige ogen je aankijken Maar je haar niks te eten mag geven Machteloos Als iemand verwacht dat jij degene bent die zijn leven kan veranderen En je niks kunt betekenen Machteloos Als je beseft dat jouw leven niet is zoals het bedoeld is Maar je niet de kracht hebt om het te veranderen Machteloos Als je emoties niet meer te stoppen zijn En je er geen raad mee kunt Machteloos Als je weet dat God zo dichtbij is Maar je niet bij Hem kunt zijn Machteloos Als je niet meer weet wat je moet doen En je machteloos voelt... Dag 6: maandag 27 februari 2006 Onderwijs voor de nomaden Qou vadis? De uitgestrekte Afrikaanse savanne schiet aan ons voorbij. De een na de ander pakt zijn fototoestel. Het is om stil van te worden. Trouwens, de vermoeidheid maakt sommigen ook stil. Vanochtend zijn we al om 4.45 uur opgestaan en om 6 uur in de bus gestapt. Vandaag zullen we een bezoek brengen aan de Masaï en een school die speciaal voor de Masaï-kinderen is opgericht. Een kriebel gaat door mijn buik als ik denk aan vannacht. We zullen bij de Masaï slapen. Wat moet ik daarvan verwachten? Quo vadis? Waarheen leidt de weg? Twee uur later komen we aan bij de school. Na een korte toespraak van de ‘headmaster’, zoals hij hier wordt genoemd, zullen we de verschillende klassen bezoeken. Maar na zo’n lange reis is een bezoekje aan het toilet voor sommigen noodzakelijk. Nou ja, toilet, een gat in de grond. En het stinkt! We bezoeken een aantal verschillende klassen en praten met de leerlingen. Tot mijn verbazing zit een aantal leerlingen zonder een leraar in het lokaal. Uit één van de gesprekken blijkt dat er te weinig leraren zijn en dat de oudere kinderen daarom de helft van de dag zelfstandig werken en de andere helft van de dag les hebben van een leraar. De school, die is opgezet in 1978, telt ongeveer 150 leerlingen en zes leraren. Hoewel de school centraal gelegen is, moeten veel kinderen dagelijks om 4 uur uit hun bed om vervolgens 8 tot 10 kilometer naar school te lopen. Tja, en dat zijn wij in Nederland niet gewend... We vervolgen ons programma met een kleine bergwandeling op weg naar de manyatta’s, de hutjes van de Masaï. Het is warm en het tempo ligt dan ook niet zo hoog! Halverwege de heuvel zien we de eerste manyatta. Verschrikkelijk klein en laag, gemaakt van hout en mest. We mogen naar binnen en die kans grijpen we meteen aan. Een unieke ervaring! Na wat wringen en duwen kom ik binnen. In het hutje staan alleen maar twee bedden, wat potten en pannen en in het midden smeult een klein vuurtje waar de vrouwen op kunnen koken. Ook de jonge geitjes hebben een plekje in de hut, die aardedonker is. Er wordt ons verteld over het leven van de Masaï die een hele duidelijke rolverdeling blijken te hebben. De man heeft het voor het zeggen en staat boven aan de ranglijst, gevolgd door de jongens, koeien, meisjes en tot slot de vrouwen. De vrouw zorgt voor eten, bouwt de manyatta’s, zorgt voor de koeien en voedt de kinderen op. De man kijkt toe. De jongens worden tussen hun 14e en 16e volgens de traditie besneden. Vervolgens zullen ze 10 jaar lang een ‘Maron’ zijn. In deze periode gaan ze met de andere Marons de bush-bush in om daar te overleven en hun dapperheid te bewijzen. Na die 10 jaar trouwen ze met een vrouw die uitgekozen is door hun vader. In de loop van de tijd kan een man wel 6 vrouwen tegelijk hebben! De meisjes worden tussen hun 13e en 15e levensjaar besneden en worden meteen uitgehuwelijkt. Tussen de mannen en vrouwen zit dus vaak een leeftijdsverschil van wel 10 jaar. Na ons bezoek aan de manyatta’s lopen we weer naar beneden en kopen sierraden, riemen, en allerlei andere spullen bij de Masai-vrouwen die onder de bomen op het schoolterrein zitten. Afdingen, afdingen en nog eens afdingen. We krijgen nog een lunch en vervolgens kunnen we vragen stellen aan de ‘headmaster’ en de Masaï-mannen. We kunnen het niet nalaten om te vragen of ze voor ons willen dansen. Na lang aandringen geven ze toe. Er wordt gezongen, gedanst en ons enthousiasme is niet meer te stoppen. Algauw dansen we allemaal mee! Half 4 moeten we echt weer verder, op weg naar onze eetplaats voor vanavond. De reis duurt lang, 2 uur, maar hij is onvergetelijk. We zien giraffes en een groep zebra’s. De sfeer kan niet meer kapot! Na ons diner vertrekken we om half 8 naar onze slaapplaats. Omdat één van de busjes weg is, moeten we kiezen: óf proppen in de andere bus, óf een deel van de groep in de pick-up die er nog staat. Natuurlijk kiezen we het laatste! Met een flinke vaart en een prachtige sterrenhemel boven ons rijden we naar de Masaï-familie waar we zullen overnachten. Zodra we uitstappen staan sommigen toch even verbaasd te kijken. Deze Masaï-familie is een stuk moderner en leeft dan ook niet meer in manyatta’s. Voor ons is een aantal tenten opgezet. Na een korte toespraak en het stellen van vragen maken we een kampvuur. We dansen en zingen in de volstrekte duisternis. Een ervaring om nooit te vergeten. Zoveel sterren, zo stil... Maar om twaalf uur kruipen we toch echt de tenten in...   Gedichten Schuld Voel ik Toen ik haar Bedelend bij ’t raam zag Schuldig ----- Een lichtpuntje Kijk naar de lichtjes van de sterren Als je ligt in de woestijn Kijk naar de lichtjes van Nairobi Die met bijna evenveel zijn Als je ligt onder de hemel Die vannacht over jou wacht Als je vliegt hoog in de lucht In de diepe, donkere nacht Laat dan al die lichtjes samen Voor kinderen in armoede en pijn Een kaarsje, een vlammetje Een lichtpuntje zijn.